“หมอครับ คุณแม่ปวดเข่ามาหลายเดือนแล้ว พอหมอกระดูกแนะนำให้แกลดน้ำหนักและบริหารกล้ามเนื้อขา แกก็ท้อเลยครับ แกบอกว่า ‘แค่เดินหน้าปากซอยยังเจ็บ จะให้ไปออกกำลังกายได้ยังไง’ พอผมชวนไปเดินในสระน้ำ แกก็ไม่อยากไป ตกลงการออกกำลังกายในน้ำมันมีประโยชน์กับข้อเข่าจริงๆ ใช่ไหมครับ จะได้มีเหตุผลไปอธิบายให้คุณแม่ฟัง” เรื่องนี้เป็น “ความย้อนแย้ง” ที่สร้างความลำบากใจให้ผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมและครอบครัวที่ดูแลมากเลยครับ ทางการแพทย์เราทราบดีว่า การควบคุมน้ำหนักและการสร้างความแข็งแรงให้กล้ามเนื้อ

“หมอครับ พอเกษียณแล้วผมก็มีเวลาว่างเยอะขึ้น เลยอยากหาเวลาออกกำลังกาย เพื่อนบางคนก็ชวนไปเดินแกว่งแขน บางคนก็บอกให้ไปวิ่งจ๊อกกิ้งเบาๆ จะได้ฟิตๆ ส่วนลูกสาวก็ซื้อจักรยานมาให้ปั่นออกกำลังกาย ตกลงวัยอย่างผมควรเลือกแบบไหนดีครับ ถึงจะได้ประโยชน์กับหัวใจเต็มที่ แล้วข้อเข่าไม่พังไปซะก่อน?” คำถามนี้เป็นเรื่องที่หมอได้ยินบ่อยมากจากคนไข้วัยเกษียณที่กำลังมีไฟอยากลุกขึ้นมาดูแลสุขภาพตัวเองครับ ซึ่งเป็นความตั้งใจที่ยอดเยี่ยมมากๆ เมื่อพูดถึงการออกกำลังกายกลุ่ม “แอโรบิก (Aerobic)” ที่เน้นการสูบ

“หมอครับ ผมอยากพาคุณพ่อวัย 72 ปี ไปฟิตเนสด้วยกัน แกจะได้มีกล้ามเนื้อและเดินได้คล่องขึ้น แต่คุณพ่อบอกว่าอายุขนาดนี้แล้ว แค่รดน้ำต้นไม้กับเดินแกว่งแขนหน้าบ้านก็พอ ไปยกเหล็กเดี๋ยวข้อเข่าจะพังเอา ผมควรจัดตารางออกกำลังกายให้แกยังไงดีครับ ถึงจะพอดีกับวัยและไม่ทำให้แกเจ็บตัว?” ความหวังดีของลูกหลานที่อยากให้ผู้สูงอายุที่บ้านแข็งแรง เป็นเรื่องที่น่าชื่นชมมากครับ แต่ในขณะเดียวกัน ความกังวลของคุณพ่อเรื่องอาการบาดเจ็บก็เป็นประเด็นที่เราต้องให้ความสำคัญเช่นกัน หลายครั้งที่เรามักเข้าใจว่า.

“หมอครับ ผมไปซื้อรองเท้าวิ่งคู่ใหม่มาให้คุณพ่ออายุ 70 ปี กะว่าจะชวนแกไปวิ่งจ๊อกกิ้งตอนเช้าด้วยกัน จะได้ยืดเส้นยืดสาย แต่แกลองไปได้แค่วันเดียวก็บ่นปวดเข่า ปวดหลัง แล้วก็ไม่ยอมไปอีกเลย ตกลงคนอายุขนาดนี้ควรออกกำลังกายไหม หรือควรให้อยู่บ้านพักผ่อนเฉยๆ ดีครับ?” เรื่องนี้เป็นความตั้งใจดีของลูกหลานที่หมอมักจะได้ยินบ่อยๆ ในคลินิกครับ เราทุกคนทราบดีว่าการออกกำลังกายมีประโยชน์ต่อร่างกาย แต่สำหรับผู้สูงอายุที่มีการเปลี่ยนแปลงของสภาพร่างกายและอาจมีโรคประจำตัว การให้ท่านลุกขึ้นมาสวมรองเท้

“หมอครับ ช่วงนี้คุณแม่บ่นว่าหนาวๆ ร้อนๆ ท้องอืดบ่อย ทานข้าวไม่ค่อยลง ป้าข้างบ้านเลยแนะนำให้ต้มน้ำขิงเข้มๆ ดื่มทุกวัน ปรากฏว่าพอดื่มไปได้ไม่กี่วัน คุณแม่กลับบ่นว่าเจ็บคอและมีอาการคล้ายร้อนใน ตกลงเครื่องดื่มสมุนไพรนี่เหมาะกับผู้สูงอายุทุกคนไหมครับ?” คำถามนี้เป็นเรื่องที่หมอได้ยินบ่อยมากครับเวลาที่มีคนไข้สูงอายุมาตรวจที่คลินิก ศาสตร์การแพทย์แผนไทยและสมุนไพรเป็นภูมิปัญญาที่อยู่คู่คนไทยมานาน และหลายครอบครัวก็นิยมต้มน้ำสมุนไพรดื่มเพื่อบำรุงร่างกาย แต่สิ่งหนึ่งที่เรามักลืมไปคือ...

“หมอครับ ผมเห็นคุณพ่ออายุ 70 ปีแล้วน้ำหนักแกลดลงมาจนรูปร่างเพรียว ไม่มีพุงเลยครับ พอคำนวณค่า BMI แกอยู่ที่ 19 เอง หมอว่าสุขภาพแกกำลังดูดีตามเกณฑ์มาตรฐานเลยใช่ไหมครับ?” รอยยิ้มของลูกหลานที่พาคุณพ่อคุณแม่มาตรวจสุขภาพและเห็นว่าท่านผอมลง มักจะมาพร้อมกับความเชื่อที่เราคุ้นเคยกันดีว่า “ความอ้วนเป็นบ่อเกิดของโรค” ครับ ซึ่งความเชื่อนี้เป็นเรื่องที่ประยุกต์ใช้ได้ดีกับวัยทำงานทั่วไป แต่พอหมอหันไปมองคุณพ่อที่นั่งอยู่ข้างๆ กลับพบว่าท่านมีลักษณะอ่อนเพลีย ลุกเดินช้า และกล้ามเนื้อบริเวณแขนข

“หมอครับ คุณแม่ที่บ้านทานข้าวแต่ละมื้อน้อยมากเลยครับ พอตกบ่ายก็บ่นหิว แล้วก็ให้หลานไปซื้อขนมเปียกปูน กล้วยแขก หรือไม่ก็เบเกอรี่หวานๆ มาให้ทานคู่กับกาแฟ พอผมเบรกก็งอน บอกว่ากินข้าวนิดเดียวเอง ขอขนมหน่อยไม่ได้หรือไง หมอพอจะมีวิธีเลือกขนมหรืออาหารว่างที่คนแก่ทานได้แบบอร่อย ชื่นใจ แต่ไม่ทำให้น้ำตาลพุ่งบ้างไหมครับ?” เรื่องเล่าจากห้องตรวจเรื่องนี้ น่าจะเป็นสถานการณ์ที่คุ้นเคยสำหรับหลายๆ ครอบครัวเลยใช่ไหมครับ พออายุมากขึ้น การรับรสชาติอาหารมักจะเปลี่ยนไป ปัญหาฟันทำให้เคี้ยวของแข็งลำ

“หมอครับ ช่วงนี้คุณแม่ทานข้าวน้อยลงมาก บ่นว่าฟันไม่ดี เคี้ยวเนื้อสัตว์ไม่ไหว สุดท้ายก็จบที่กินข้าวต้มเปล่าๆ กับผักกาดดอง หรือไม่ก็หมูหยอง หมอพอจะมีเมนูอะไรที่ทำง่ายๆ แต่ได้สารอาหารครบ แนะนำคนไม่มีเวลาทำกับข้าวแบบผมบ้างไหมครับ?” เรื่องเล่าจากห้องตรวจเรื่องนี้ น่าจะโดนใจลูกหลานหลายคนที่กำลังรับบทบาทดูแลคุณพ่อคุณแม่วัยเก๋านะครับ พอท่านอายุมากขึ้น การกินอาหารที่เคยเป็นเรื่องกล้วยๆ กลับกลายเป็นเรื่องยาก ทั้งปัญหาฟัน ปัญหาการกลืน หรือแม้แต่การรับรสที่เปลี่ยนไป ทำให้ผู้สูงอายุหลายท่

“หมอคะ ช่วงนี้อากาศร้อนมาก หนูรู้สึกปวดหัวตึ้บๆ เพลียๆ ทั้งวัน คิดว่าตัวเองเป็นความดันต่ำ แต่พอสังเกตดีๆ วันๆ นึงหนูดื่มน้ำเปล่าน้อยมาก เน้นแต่ชานมกับกาแฟเย็น อาการแบบนี้เกี่ยวกับเรื่องน้ำไหมคะ?” คำถามนี้เป็นเรื่องที่หมอได้ยินแทบทุกวันในคลินิกเลยครับ โดยเฉพาะในช่วงที่อากาศร้อนจัด หรือในกลุ่มคนวัยทำงานที่นั่งหน้าจอคอมพิวเตอร์จนลืมเวลา หลายคนมักจะรอให้รู้สึก “คอแห้ง” หรือ “หิวน้ำ” ก่อนถึงจะหยิบแก้วน้ำขึ้นมาดื่ม แต่รู้ไหมครับว่า ความรู้สึกกระหายน้ำนั้น เป็นสัญญาณเตือนที่ค่อนข้าง

“หมอครับ พออายุเยอะขึ้น ดื่มนมทีไรก็ท้องอืด ท้องเสียตลอดเลย จะเลิกดื่มก็กลัวกระดูกพรุน พอจะมีนมอย่างอื่น หรืออาหารอะไรกินแทนได้บ้างไหมครับ?” คำถามนี้เป็นเรื่องคลาสสิกที่หมอมักจะได้ยินจากคนไข้วัยเก๋าที่มาตรวจที่คลินิกครับ ความเชื่อที่ว่า “อยากกระดูกแข็งแรงต้องดื่มนม” เป็นสิ่งที่เราคุ้นเคยและถูกสอนกันมาตั้งแต่เด็ก แต่พออายุมากขึ้น ร่างกายของหลายคนกลับไม่เป็นมิตรกับนมวัวเหมือนเคย ทำให้เกิดความกังวลว่าจะได้รับแคลเซียมไม่เพียงพอ วันนี้หมอเลยอยากจะมาเล่าให้ฟังแบบสบายๆ ครับว่า...

สวัสดีครับแฟนเพจทุกท่าน กลับมาพบกับ “หมอธี มีเรื่องเล่า” กันอีกครั้งนะครับ แฟนเพจเคยเผชิญกับสถานการณ์ “กลืนไม่เข้า คายไม่ออก” บนโต๊ะอาหารที่บ้านไหมครับ? เวลาที่คุณพ่อคุณแม่ไปตรวจสุขภาพ แล้วคุณหมอสั่งกำชับว่า "ต้องลดหวาน มัน เค็ม นะครับคุณลุงคุณป้า ไม่อย่างนั้นความดันกับน้ำตาลจะทะลุเกณฑ์" พอลูกหลานกลับมาทำกับข้าวรสชาติอ่อน ๆ ให้ท่านทาน ท่านก็มักจะบ่นว่า "กับข้าวชืดเป็นน้ำล้างจาน กินไม่อร่อยเลย" สุดท้ายท่านก็แอบเหยาะน้ำปลา หรือแอบตักพริกน้ำปลาเพิ่มไปจนชุ่มจานเหมือนเดิม ในทางเวช

สวัสดีครับแฟนเพจทุกท่าน กลับมาพบกับ “หมอธี มีเรื่องเล่า” กันอีกครั้งนะครับ เวลาที่เราตักกับข้าวให้คุณพ่อคุณแม่วัยเก๋า แฟนเพจเคยสังเกตไหมครับว่า ท่านมักจะเขี่ยชิ้นเนื้อหมูหรือเนื้อวัวทิ้งไว้ข้างจาน แล้วเลือกทานแต่น้ำซุป ผักต้ม หรือทานแค่ข้าวต้มเปล่า ๆ ? เวลาลูกหลานถามว่าทำไมไม่ทานเนื้อสัตว์ คำตอบคลาสสิกที่มักได้ยินคือ "มันเหนียว เคี้ยวไม่ขาด กลืนแล้วติดคอ แถมกินแล้วยังอืดท้อง ย่อยยากอีก" ในมุมมองของเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ (Geriatric Medicine) การที่ผู้สูงอายุหลีกเลี่ยงการรับประทาน

สวัสดีครับแฟนเพจทุกท่าน กลับมาพบกับ “หมอธี มีเรื่องเล่า” กันอีกครั้งนะครับ เวลาที่ลูกหลานต้องสวมบทบาทเป็นเชฟประจำบ้านเพื่อจัดเตรียมอาหารให้คุณพ่อคุณแม่วัยเกษียณ หลายท่านมักจะมาปรึกษาหมอว่า "คุณหมอครับ ตกลงแล้วผู้สูงอายุวันนึงควรกินข้าวเยอะแค่ไหน? ให้กินเนื้อสัตว์เยอะก็กลัวย่อยยาก แต่ให้กินน้อยก็กลัวไม่มีแรง ตกลงต้องจัดสัดส่วนแบบไหนถึงจะพอดีครับ?" ปัญหา "การกะปริมาณอาหาร" เป็นเรื่องที่ท้าทายมากครับ เพราะในทางสรีรวิทยาและเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ (Geriatric Medicine) ความต้องการพลังง

สวัสดีครับแฟนเพจทุกท่าน กลับมาพบกับ “หมอธี มีเรื่องเล่า” กันอีกครั้งนะครับ เวลาที่เรากลับไปเยี่ยมคุณพ่อคุณแม่หรืออากงอาม่าที่บ้าน แฟนเพจเคยสังเกตสำรับกับข้าวของท่านไหมครับว่าส่วนใหญ่มักจะเต็มไปด้วยเมนูอะไรบ้าง? หลายครอบครัวมักจะจัดเตรียมเมนูยอดฮิตอย่าง ข้าวต้ม ผักต้มเปื่อย ๆ หรือแกงจืดเต้าหู้ซ้ำ ๆ ให้ท่านทานเป็นประจำ เพราะรู้สึกว่าเป็นอาหารที่ "เคี้ยวง่าย ย่อยง่าย" และลูกหลานมักมีความเชื่อว่า "ผู้สูงอายุไม่ได้ใช้แรงอะไรมากมาย กินแต่น้อย ๆ เนื้อสัตว์ไม่ต้องกินเยอะเดี๋ยวจะย่อยย

สวัสดีครับแฟนเพจทุกท่าน กลับมาพบกับ “หมอธี มีเรื่องเล่า” กันอีกครั้งนะครับ ในช่วงเวลาที่ลูกหลานต้องรับบทบาทเป็นผู้ดูแล (Caregiver) แฟนเพจเคยมีประสบการณ์แบบนี้ไหมครับ... เวลาพยายามอธิบายเรื่องการกินยา หรือนัดหมายไปหาหมอ เราอุตส่าห์พูดเสียงดังฟังชัดแล้ว แต่คุณพ่อคุณแม่กลับเงียบ ไม่ตอบสนอง หรือบางครั้งท่านก็ชอบบ่นเรื่องเดิม ๆ เล่าเรื่องอดีตซ้ำไปซ้ำมา จนลูกหลานเผลอถอนหายใจและตัดบทสนทนาทิ้งไปเสียดื้อ ๆ หลายครอบครัวมักมาบ่นกับหมอในห้องตรวจว่า "คุณหมอครับ คนแก่ที่บ้านดื้อมาก คุยยาก.

สวัสดีครับแฟนเพจทุกท่าน กลับมาพบกับ “หมอธี มีเรื่องเล่า” กันอีกครั้งนะครับ แฟนเพจเคยมีประสบการณ์แบบนี้ในครอบครัวไหมครับ... เวลาเราพยายามอธิบายเรื่องการกินยา หรือพยายามสอนคุณพ่อคุณแม่ใช้แอปพลิเคชันในสมาร์ตโฟน เราอุตส่าห์พูดด้วยความหวังดี พูดเสียงดังฟังชัดแล้ว แต่ท่านกลับเงียบ ไม่ตอบสนอง หรือบางครั้งก็หงุดหงิดใส่เราซะงั้น จนสุดท้ายกลายเป็นการทะเลาะเบาะแว้งกันไป หลายครอบครัวมักจะบ่นให้หมอฟังในห้องตรวจว่า "คุณหมอคะ คนแก่ที่บ้านดื้อมาก คุยยาก อธิบายอะไรก็ไม่เข้าใจ พอเสียงดังใส่ก็ห

สวัสดีครับแฟนเพจทุกท่าน กลับมาพบกับ “หมอธี มีเรื่องเล่า” กันอีกครั้งนะครับ ในชีวิตประจำวันของเรา แฟนเพจเคยได้ยินประโยคที่ผู้สูงอายุในบ้านมักจะบ่นตัดพ้อตัวเองแบบนี้ไหมครับ? "แม่แก่แล้ว ทำอะไรก็ไม่ค่อยไหว เป็นได้แค่ภาระของลูกหลาน ปล่อยแม่ไว้แบบนี้แหละ" ในทางจิตวิทยาสังคมและเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ (Geriatric Medicine) คำพูดเหล่านี้ไม่ใช่แค่การบ่นน้อยใจธรรมดานะครับ แต่มันคือสัญญาณอันตรายของภาวะ "การสูญเสียคุณค่าในตนเอง (Loss of Self-Worth)" ซึ่งมีรากฐานมาจากสิ่งที่เรียกว่า “อคติต่อวั

สวัสดีครับแฟนเพจทุกท่าน กลับมาพบกับ “หมอธี มีเรื่องเล่า” กันอีกครั้งนะครับ ในยุคที่หลายครอบครัวมีลักษณะเป็น “ครอบครัวขยาย (Multigenerational Family)” คือมีตั้งแต่ปู่ย่าตายาย พ่อแม่ ไปจนถึงหลานตัวเล็ก ๆ อาศัยอยู่ใต้หลังคาเดียวกัน แฟนเพจเคยเผชิญกับ “ความขัดแย้ง” หรือความไม่เข้าใจกันระหว่างวัยในบ้านบ้างไหมครับ? หลายคนมาปรับทุกข์กับหมอในห้องตรวจว่า "คุณหมอครับ คุณแม่ดื้อมาก บอกอะไรก็ไม่ฟัง ชอบเอาชนะ" หรือ "คุณพ่อขี้น้อยใจ แค่พูดเสียงดังนิดเดียวก็งอนไม่ยอมคุยด้วย" ในทางจิตวิทยาและ

สวัสดีครับแฟนเพจทุกท่าน กลับมาพบกับ “หมอธี มีเรื่องเล่า” กันอีกครั้งนะครับ เวลาที่เรานึกถึงภาพของ "ผู้สูงอายุ" แฟนเพจมักจะนึกถึงภาพอะไรเป็นอันดับแรกครับ? บางคนอาจจะนึกถึงภาพคนแก่นั่งเหงา ๆ อยู่บนเก้าอี้โยก ขี้ลืม หูตึง ดื้อรั้น และต้องมีคนคอยดูแลพยุงเดินตลอดเวลาใช่ไหมครับ ในแวดวงเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ (Geriatric Medicine) และสังคมวิทยา เราเรียกอคติและการตีตราเหล่านี้ว่า "อคติต่อวัย (Ageism)" หรือการเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่งวัยครับ ความน่ากลัวของมายาคติเหล่านี้คือ เมื่อสังคมหรือลู

สวัสดีครับแฟนเพจทุกท่าน กลับมาพบกับ “หมอธี มีเรื่องเล่า” กันอีกครั้งนะครับ ในช่วงที่ผ่านมา หมอได้เล่าถึงความสำคัญของการจัดบ้านเพื่อป้องกันอุบัติเหตุในผู้สูงวัยตามหลักอารยสถาปัตย์ (Universal Design) ไปหลายตอน สิ่งที่หมอมักจะได้รับเสียงสะท้อนกลับมาจากแฟนเพจก็คือ "คุณหมอครับ อยากทำราวจับ อยากทำทางลาด หรือเปลี่ยนชักโครกใหม่ให้คุณแม่มากเลยครับ แต่ติดเรื่องงบประมาณจริง ๆ จะหาเงินก้อนหลักหมื่นที่ไหนมาทำบ้านครับ" ในมุมมองของเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ (Geriatric Medicine) หมอเข้าใจความกังวลใ