ปรับบ้านให้เป็นมิตร ลดความกังวลเรื่องอุบัติเหตุ
สวัสดีครับคุณผู้อ่านทุกท่าน พบกับเรื่องราวสุขภาพดี ๆ กับหมอธีอีกครั้งนะครับ วันนี้หมออยากมาชวนคุยเรื่องใกล้ตัวที่หลายคนอาจมองข้าม นั่นคือเรื่องของ "บ้าน" ครับ
บ้านควรจะเป็นสถานที่ที่เราอยู่แล้วรู้สึกอุ่นใจและปลอดภัยที่สุด แต่ในความเป็นจริงแล้ว สถิติทางการแพทย์กลับพบว่าบ้านเป็นหนึ่งในสถานที่ที่เกิดอุบัติเหตุพลัดตกหกล้มได้บ่อยที่สุด โดยเฉพาะในวัยผู้สูงอายุ การหกล้มเพียงหนึ่งครั้ง ไม่ได้ส่งผลแค่รอยฟกช้ำหรือกระดูกหักนะครับ แต่ยังส่งผลกระทบไปถึงจิตใจ ทำให้เกิด "ภาวะกลัวการหกล้ม" จนสูญเสียความมั่นใจในการใช้ชีวิตประจำวันไปเลยทีเดียว [1]
ในทางการแพทย์ เราพบว่าปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม (Environmental factors) เป็นสาเหตุหลักอย่างหนึ่งที่ทำให้เกิดการพลัดตกหกล้ม การทำ Home Modification หรือการปรับสภาพแวดล้อมภายในบ้านให้เหมาะสมกับสมรรถภาพร่างกาย จึงเป็นแนวทางสำคัญที่ได้รับการศึกษาวิจัยมาแล้วว่า สามารถช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุได้อย่างมีประสิทธิภาพ [2]
หมอได้สรุปจุดเสี่ยงหลัก ๆ ในบ้านและวิธีการปรับปรุงให้เป็นมิตรมาฝากกันครับ ดังนี้ครับ:
ห้องน้ำ: เป็นจุดเสี่ยงที่มักมีอุบัติเหตุจากพื้นลื่นเมื่อเปียกน้ำ รวมถึงความยากลำบากในการลุกนั่ง วิธีปรับปรุงให้ปลอดภัยคือ ควรแยกส่วนเปียกและส่วนแห้งออกจากกันอย่างชัดเจน เลือกปูพื้นด้วยวัสดุหรือแผ่นกันลื่น และที่สำคัญควรติดตั้งราวจับ (Grab bars) บริเวณโถส้วมและจุดอาบน้ำเพื่อช่วยพยุงตัว [3]
พื้นและทางเดิน: สาเหตุหลักของการสะดุดล้มมักมาจากสิ่งของที่วางเกะกะ สายไฟระโยงระยาง หรือพรมที่เลื่อนหลุดได้ง่าย การจัดการทำได้โดยจัดเก็บสิ่งของให้เป็นระเบียบ ติดเทปกาวสองหน้าใต้พรมเพื่อกันลื่น และควรปรับระดับพื้นบ้านให้มีความเรียบเสมอกัน หลีกเลี่ยงการทำสเต็ปต่างระดับ [1]
ระบบแสงสว่าง: การมองเห็นที่ไม่ชัดเจนในเวลากลางคืนเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ ควรเพิ่มความสว่างตามทางเดิน โดยเฉพาะเส้นทางจากห้องนอนไปห้องน้ำ และควรพิจารณาติดตั้งไฟเซ็นเซอร์อัตโนมัติ (Motion sensor) ที่จะสว่างขึ้นเมื่อมีการเคลื่อนไหว เพื่อความสะดวกและปลอดภัย [2]
บันได: บริเวณนี้มักเกิดอุบัติเหตุจากการก้าวพลาด ลื่นล้ม หรือการไม่มีที่ยึดเหนี่ยวที่มั่นคงเพียงพอ ควรติดตั้งราวบันไดให้จับถนัดมือและมั่นคงทั้งสองด้าน นอกจากนี้ ควรติดแถบสีสะท้อนแสงหรือเทปกันลื่นที่บริเวณขอบขั้นบันไดทุกขั้นเพื่อให้มองเห็นได้ชัดเจน [1]
บทสรุปจากหมอธี
การปรับสภาพแวดล้อมภายในบ้าน ไม่ใช่เรื่องของการทำเพื่อผู้สูงวัยเพียงกลุ่มเดียวเท่านั้นครับ แต่คือการสร้าง "พื้นที่ปลอดภัย" สำหรับทุกคนในครอบครัว การยอมเสียเวลาและลงทุนปรับเปลี่ยนพื้นที่เล็ก ๆ น้อย ๆ ตั้งแต่วันนี้ ทั้งการเพิ่มแสงสว่าง ติดตั้งราวจับ หรือเคลียร์ทางเดินให้โล่ง จะช่วยป้องกันความสูญเสียทางสุขภาพ และลดความกังวลใจของทุกคนในบ้านได้ในระยะยาวอย่างมหาศาลครับ
ชวนคุย:
บ้านของคุณผู้อ่านมีจุดไหนที่แอบกังวลว่าจะเป็นจุดเสี่ยงต่อการหกล้มบ้างไหมครับ? หรือใครเคยปรับปรุงมุมไหนของบ้านแล้วรู้สึกว่าชีวิตง่ายขึ้น ปลอดภัยขึ้น ลองคอมเมนต์มาแชร์ไอเดียหรือเล่าให้หมอและเพื่อน ๆ ฟังได้นะครับ เผื่อจะเป็นประโยชน์และแรงบันดาลใจให้กับท่านอื่น ๆ ต่อไปครับ
ด้วยความปรารถนาดี
หมอธี มีเรื่องเล่า
หมายเหตุ: เนื้อหานี้มีไว้เพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลเท่านั้น โปรดปรึกษาแพทย์หากต้องการคำแนะนำหรือการวินิจฉัยทางการแพทย์
เอกสารอ้างอิง
- กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2564). คู่มือ บ้านปลอดภัย ไม่เสี่ยงล้ม.
- สถาบันเวชศาสตร์สมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2563). แนวทางเวชปฏิบัติการป้องกันและประเมินภาวะหกล้มในผู้สูงอายุ.
- Stark, S., Keglovits, M., Somerville, E., et al. (2021). Clinical trial of a home modification intervention to prevent falls. The Lancet Public Health, 6(11), e812-e820.
Comments