คอเลสเตอรอลสูง ต้องงดกินไข่จริงหรือ?

สวัสดีครับทุกคน พบกับเพจ "หมอธี มีเรื่องเล่า" (Dr.Tee) อีกแล้วนะครับ วันนี้หมอมีเรื่องใกล้ตัวที่หลายคนมักจะถามเข้ามาบ่อย ๆ โดยเฉพาะเวลาไปตรวจสุขภาพประจำปีแล้วพบว่า "คอเลสเตอรอลในเลือดสูง" คำถามยอดฮิตที่ตามมาทันทีคือ "คุณหมอครับ แบบนี้ผมต้องงดกินไข่แดงไปเลยใช่ไหม?" บางคนถึงกับยอมทิ้งไข่เจียวหรือไข่ดาวเมนูโปรดไปอย่างน่าเสียดาย วันนี้หมอจะมาเล่าข้อเท็จจริงทางการแพทย์ให้ฟังกันครับว่า ถ้าคอเลสเตอรอลสูง เราต้องถึงขั้นโบกมือลาไข่จริงๆ หรือเปล่า

ทำความเข้าใจใหม่: คอเลสเตอรอลจากอาหาร vs คอเลสเตอรอลในเลือด

สมัยก่อนเราถูกสอนมาตลอดว่า คอเลสเตอรอลที่เรากินเข้าไปจะส่งผลโดยตรงต่อระดับคอเลสเตอรอลในเลือด ซึ่งไข่แดง 1 ฟอง มีคอเลสเตอรอลอยู่ประมาณ 200 มิลลิกรัม ทำให้ในอดีตมีคำแนะนำว่าไม่ควรกินคอเลสเตอรอลเกิน 300 มิลลิกรัมต่อวัน [1]

แต่ปัจจุบันวิทยาศาสตร์การแพทย์ก้าวหน้าขึ้นและพบว่า คอเลสเตอรอลในเลือดของเรากว่า 80% ถูกสร้างขึ้นที่ "ตับ" ของเราเองครับ ส่วนคอเลสเตอรอลที่มาจากอาหารที่เรากินเข้าไปนั้น มีผลต่อระดับคอเลสเตอรอลในเลือดน้อยกว่าที่เคยเชื่อกัน [2]

ถ้าไข่ไม่ใช่ตัวการหลัก แล้วใครคือผู้ร้ายตัวจริง?

ปัจจัยหลักที่ไปกระตุ้นให้ตับของเราสร้างคอเลสเตอรอลชนิดไม่ดี (LDL) เพิ่มขึ้น คือ "ไขมันอิ่มตัว" (Saturated fat) และ "ไขมันทรานส์" (Trans fat) ครับ [2] ดังนั้น การกินไข่ดาวที่ทอดในน้ำมันเยิ้ม ๆ หรือการกินไข่คู่กับเบคอน ไส้กรอก และเนยต่างหาก ที่เป็นตัวการเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด ไม่ใช่ตัวของไข่เองโดยตรง [3]

คำแนะนำอัปเดตจากสถาบันการแพทย์

สมาคมโรคหัวใจแห่งสหรัฐอเมริกา (American Heart Association: AHA) รวมถึงแนวทางการบริโภคอาหารสำหรับชาวอเมริกัน (Dietary Guidelines for Americans) ได้ยกเลิกข้อจำกัดที่ให้กินคอเลสเตอรอลไม่เกิน 300 มิลลิกรัมต่อวันไปแล้ว [1], [3] โดยมีข้อสรุปที่ชัดเจนว่า สำหรับคนทั่วไปที่สุขภาพดี การรับประทานไข่วันละ 1 ฟอง ถือว่าไม่ได้เป็นปัจจัยหลักที่เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจครับ [4]

คอเลสเตอรอลสูงอยู่แล้ว กินไข่ได้ไหม?

สำหรับผู้ป่วยที่มีภาวะไขมันในเลือดสูง ผู้ป่วยโรคเบาหวาน หรือผู้ที่มีความเสี่ยงโรคหัวใจ หมอยังคงแนะนำให้ "จำกัด" ปริมาณครับ โดยอาจจะรับประทานไข่แดงได้ประมาณ 3-4 ฟองต่อสัปดาห์ (ส่วนไข่ขาวรับประทานได้ตามปกติเพราะไม่มีคอเลสเตอรอล) [4] ไม่จำเป็นต้องงดเด็ดขาด แต่ควรให้ความสำคัญกับการปรับวิธีการปรุง เน้นการต้ม นึ่ง ตุ๋น แทนการทอด และรับประทานร่วมกับอาหารที่มีกากใยสูงอย่างผักใบเขียวครับ

บทสรุปจากหมอธี

สรุปสั้น ๆ ให้เข้าใจง่าย ๆ คือ "ไข่" ไม่ใช่ผู้ร้ายครับ ไข่ยังคงเป็นแหล่งโปรตีนชั้นเยี่ยม อุดมไปด้วยวิตามิน และย่อยง่าย สำหรับคนทั่วไปที่สุขภาพดี สามารถกินไข่ได้วันละ 1 ฟองอย่างสบายใจ ส่วนใครที่มีโรคประจำตัวอย่างไขมันในเลือดสูง ก็ไม่ต้องถึงกับงด แค่ลดปริมาณไข่แดงลงเหลือ 3-4 ฟองต่อสัปดาห์ สิ่งที่หมออยากให้ระวังมากกว่าคือ "วิธีการปรุง" และ "อาหารที่กินคู่กับไข่" ควรเลี่ยงไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์ควบคู่ไปด้วย เพื่อสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดที่ดีในระยะยาวครับ

ชาวเพจของหมอล่ะครับ ปกติชอบกินไข่ทำเมนูอะไรกันบ้าง? แล้วที่ผ่านมาเคยกังวลเรื่องไข่แดงกับคอเลสเตอรอลกันไหม? คอมเมนต์มาคุยหรือแชร์เมนูไข่เพื่อสุขภาพให้หมอและเพื่อน ๆ อ่านกันได้เลยนะครับ!

ด้วยความปรารถนาดี

หมอธี มีเรื่องเล่า

หมายเหตุ: เนื้อหานี้มีไว้เพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลเท่านั้น โปรดปรึกษาแพทย์หากต้องการคำแนะนำหรือการวินิจฉัยทางการแพทย์

เอกสารอ้างอิง:

[1] U.S. Department of Health and Human Services and U.S. Department of Agriculture. (2015). 2015–2020 Dietary Guidelines for Americans (8th ed.).

[2] Harvard T.H. Chan School of Public Health. (2023). Eggs. The Nutrition Source. https://nutritionsource.hsph.harvard.edu/food-features/eggs/

[3] Carson, J. A. S., Lichtenstein, A. H., Anderson, C. A. M., Appel, L. J., Kris-Etherton, P. M., Meyer, K. A., ... & American Heart Association Nutrition Committee. (2020). Dietary cholesterol and cardiovascular risk: A science advisory from the American Heart Association. Circulation, 141(3), e39-e53.

[4] ดรุณีวัลย์ วโรดมวิจิตร. (2560). จริงหรือไม่ใช่หรือเปล่า? กินไข่แล้วคอเลสเตอรอลสูง. วาไรตี้ @Rama, 35, 4.

#หมอธีมีเรื่องเล่า #คอเลสเตอรอลสูง #กินไข่ #สุขภาพดี #ความรู้ทางการแพทย์ #โรคหัวใจ #โภชนาการ #ลดไขมัน